Page 71 - นิตยสาร ช. ปีที่ 1 ฉบับที่ 2

งานภูมิสารสนเทศ คืออะไร
คํานี อาจจะยังใหม่สําหรับทหารช่าง แต่แท้ที จริงแล้วงานภูมิสารสนเทศมีใช้ในงานในประเทศไทยมานานหลายป แล้ว และเป น 1 ใน 3
พันธกิจของทหารช่างสหรัฐอเมริกา โดยมีความหมายคือ งานสารสนเทศที เน้นการบูรณาการเทคโนโลยีทางด้านการสํารวจ การทําแผนที
และการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงพื นที เข้าด้วยกัน เพื อศึกษาเกี ยวกับพื นที บนโลก ประกอบด้วย ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ (GIS)
การรับรู้จากระยะไกล (RS) และระบบกําหนดตําแหน่งบนพื นโลก (GPS) เทคโนโลยีทั ง 3ประเภทนี สามารถทํางานเป นอิสระต่อกัน
หรือสามารถนํามาเชื อมโยงร่วมกัน ทําให้ประสิทธิภาพเพิ มมากขึ น สามารถนํามาใช้ประโยชน์ได้หลายด้าน เช่น กิจการทหาร
การจัดการทรัพยากรธรรมชาติ การจัดการภัยพิบัติต่าง ๆ การวางผังเมืองและชุมชน หรือแม้แต่ในเชิงธุรกิจก็ได้มีการนํา
เทคโนโลยีภูมิสารสนเทศศาสตร์มาประยุกต์ใช้และประกอบการวางแผนการตัดสินใจในเรื องต่าง ๆ ได้อย่าง ถูกต้อง รวดเร็วและมี
ประสิทธิภาพ
งานภูมิสารสนเทศนํามาใช้กับทหารช่างอย่างไร
เหล่าทหารช่างเป นเหล่าทหารของกองทัพบกที ปฏิบัติเกี ยวกับภูมิประเทศเป นแกนกลาง ปฏิบัติการทหารช่างมีวัตถุประสงค์เพื อพัฒนาความ
เข้าใจในภูมิประเทศและปรับแต่งภูมิประเทศที ส่งผลกระทบเชิงบวกต่อฝ ายเรา และส่งผลกระทบเชิงลบต่อฝ ายตรงข้ามโดยใช้3พันธกิจทหารช่างเป น
เครื องมือซึ งประกอบด้วยงานช่างสนามและงานช่างทั วไปที มุ่งเน้นไปที การสร้างผลกระทบ
ต่อภูมิประเทศ และงานภูมิสารสนเทศที มุ่งเน้นไปที การพัฒนาความเข้าใจในภูมิประเทศ งานภูมิสารสนเทศจึงเป นขีดความสามารถหนึ ง
ของทหารช่างที ช่วยให้ผู้บังคับบัญชาและฝ ายเสนาธิการเข้าใจสภาพแวดล้อมทางกายภาพได้อย่างชัดเจนด้วยการวิเคราะห์ภูมิประเทศด้วยระบบ
ภูมิศาสตร์สารสนเทศ (GIS) โดยใช้ซอฟต์แวร์ในการสร้างแผนที , ตําแหน่งทางภูมิศาสตร์ และวิเคราะห์ผลกระทบจากกิจกรรมทางทหาร สามารถ
นํามาใช้ในการสนับสนุนลาดตระเวนทางการช่าง ให้มีความสะดวก รวดเร็ว และมีความปลอดภัย เพื อนําข้อมูลมาวิเคราะห์ได้อย่างหลากหลายตาม
ภารกิจของทหารช่าง ได้แก่
• การข้ามช่องว่าง สามารถวิเคราะห์การประเมินทางชลศาสตร์, ท่าข้าม, เส้นทางฝ งใกล้และฝ งไกล, พื นที พักระหว่างการข้าม
(Staging Area), พื นที รอคอย (Holding Area), พื นที เรียกข้าม (Call Forward Area), สะพาน, ความลาดชันของตลิ ง, กําบังและ
การซ่อนพราง
• การเจาะช่องเครื องกีดขวาง สามารถวิเคราะห์ที ตั งและการวางเครื องกีดขวาง, ระยะยิงของอาวุธต่างๆ, การเคลื อนที ผ่าน
ภูมิประเทศ, พื นที กําบังและซ่อนพราง, เส้นทางและพื นที ลงจอดเฮลิคอปเตอร์
• การกวาดล้างพื นที และเส้นทาง สามารถวิเคราะห์เส้นทาง, เส้นการตรวจการณ์, ดิน, การกําบังและการซ่อนพราง, ความ
ลาดชัน, การเคลื อนที ผ่านภูมิประเทศ, การทําแผนที เหตุการณ์และพื นที ลงจอดเฮลิคอปเตอร์
• การพัฒนาพื นที การรบ สามารถวิเคราะห์แนวทางการเคลื อนที (AA),ช่องทางการเคลื อนที , เครื องกีดขวางผสม, การวางอาวุธ
ยิงทั งเล็งตรงและเล็งจําลอง, ความลาดชันของภูมิประเทศและเส้นการตรวจการณ์
• การวิเคราะห์งานก่อสร้าง สามารถวิเคราะห์การเลือกที ตั งและออกแบบค่ายฐาน, กําหนดที ตั งของวัสดุก่อสร้าง, เส้นทางคมนาคม,

การวางแผนการรักษาความปลอดภัยในไซด์งาน, สนับสนุนการเลือกที ตั งทางการส่งกําลังบํารุงและการรังวัดพื นที ก่อสร้าง
• การสนับสนุนความร่วมมือด้านความมั นคง (DSCA) สามารถวิเคราะห์สนับสนุนการวางแผนด้านการรักษาความปลอดภัย,
การประเมินความเสียหายของโครงสร้างพื นฐานจากการรบหรือภัยพิบัติ,เส้นทางคมนาคมและการคาดการณ์พื นที ไฟไหม้-นํ าท่วม
นอกจากใช้ในภารกิจทหารช่างแล้วยังสามารถใช้ในการสนับสนุน สธ.2 หรือ สธ.3 ในการวางแผนในกระบวนการแสวงหาข้อตกลง
ใจทางทหาร (MDMP) และ การเตรียมสนามรบด้านการข่าว (IPB) รวมถึงข่าวกรองภูมิสารสนเทศ (Geospatial Intelligence)
จะเห็นได้ว่างานภูมิสารสนเทศช่วยสนับสนุนพันธกิจของทหารช่างในการช่วยให้เกิดความเข้าใจในภูมิประเทศที ทหารช่างจะต้องปรับปรุง
หรือเปลี ยนแปลงภูมิประเทศเหล่านั นให้เกิดสภาวะแวดล้อมที เกื อกูลในสนามรบ ซึ ง กช.กําลังพัฒนางานแผนที สนามแบบเดิม ที เน้น
งานแผนที ในกระดาษ ไปสู่แผนที ดิจิตัลและสื อภูมิสารสนเทศอื นๆ ที สามารถสร้าง วิเคราะห์ และแจกจ่ายไปใช้ได้อย่างทั วถึงและรวดเร็ว
ซึ งทําให้ทหารช่างสามารถตอบสนองภารกิจในการสนับสนุนให้กับกําลังรบผสมเหล่าได้ดียิ งขึ น

69

ENGINEER MAGAZINE | YEAR 1 ISSUE 2

ภาพจากการสํารวจเขางู จ.ราชบุรี เป นพื นที สามมิติ และกําหนดให้แสดงสีตามความสูง